Caafimaadka Ruuxiga iyo Faa’iidada Socodka
Socod joogto ah wuxuu la xiriiraa caafimaad wanaagsan oo jir iyo maskax ah. Cilmi-baarisyo badan ayaa caddeeyay in xitaa socod dhexdhexaad ahi hoos u dhigo khataro badan oo cudurro ah. Kordhinta tirada tallaabooyinka maalin kasta waxay yareysaa khatarta cudurrada wadnaha, macaanka, waallida, iyo dhimashada hore.
Faa’iidooyinka Caafimaad ee Socodka
Socodka degdegga ah (brisk walking) waxaa lagu tiriyaa jimicsi aerobic dhexdhexaad ah. Wuxuu:
- Xoojiyaa shaqada wadnaha
- Hagaajiyaa wareegga dhiigga
- Hoos u dhigaa khatarta wadne-xanuunka iyo istaroogga
Socodka iyo Macaanka
Daraasado ayaa muujiyey in socod joogto ahi:
- Hoos u dhigo sonkorta dhiigga
- Yareeyo iska-caabbinta insulin-ka
- Ka caawiyo xakameynta macaanka nooca 2-aad
Socodka iyo Miisaanka
Socodku wuxuu:
- Gubaa kalooriyo
- Kordhiyaa murqaha lugaha
- Caawiyaa dhimista ama ilaalinta miisaan caafimaad leh
Saameynta Socodku Ku Leedahay Maskaxda iyo Ruuxa
Socodku wuxuu:
- Wanaajiyaa niyadda
- Yareeyaa walbahaarka iyo murugada
- Kordhiyaa isku-kalsoonaanta
Waxaa la ogaaday in socodku kiciyo hormoonnada farxadda sida endorphins, kuwaas oo dejinaya maskaxda.
Cilmi-baarisyo casri ah ayaa muujiyay in kordhinta tallaabooyinka maalinlaha ah ay:
- Hoos u dhigto khatarta waallida
- Ilaaliso xusuusta
- Faa’iido u leedahay dadka da’da dhexe iyo waayeelka
Immisa Ayay Tahay In La Socdo?
Hay’adaha caafimaadka waxay ku talinayaan:
- 150 daqiiqo usbuucii socod dhexdhexaad ah
(Qiyaastii 30 daqiiqo maalintii, 5 maalmood usbuucii) - Ama 75 daqiiqo jimicsi culus sida orod
Tirada Tallaabooyinka
Daraasado ayaa muujiyey:
- 7,000 tallaabo maalintii → hoos u dhac weyn oo khatar dhimasho
- Xitaa 4,000 tallaabo maalintii → ka caafimaad badan fadhi badan
Aragti Dhakhaatiir iyo Khubaro Caafimaad
Dhakhaatiirta wadnaha waxay ku tilmaamaan socodka:
“Daawo jaban oo awood leh.”
Ururrada cudurka macaanka waxay ku talinayaan in bukaanadu:
- Ku bilaabaan socod tartiib ah
- Si tartiib ah u kordhiyaan waqtiga iyo xawaaraha
Khubarada caafimaadka bulshada waxay ku adkaynayaan in qof walba uu ka bilaabi karo heerka uu awoodo.
Talooyin Ku Saabsan Bilowga Socod Caafimaad Leh
- Ku bilow 10–15 daqiiqo maalintii, kadibna kordhi
- Iska ilaali xanuun daran ama neef-qabatin
- Xidho kabo raaxo leh si looga hortago dhaawac
- Ka dhig socodka caado maalinle ah
(tusaale: subax 10 daqiiqo, galab 10 daqiiqo)
Tani waxay kaa caawin doontaa inaad gaarto talooyinka caafimaadka adigoon dareemin culays badan.
Gunaanad
Socodku waa jimicsi fudud, jaban, oo waxtar badan. Wuxuu hagaajiyaa caafimaadka jirka, maskaxda, iyo ruuxa labadaba. Haddii aad socodka ka dhigto caado joogto ah, waxaad helaysaa nolol caafimaad leh, deggen, oo firfircoon.